Hoefbevangenheid voorkomen: gras, suiker en het voorjaar
Voorjaarsgras zit vol suiker en dat is riskant voor gevoelige paarden. Zo verklein je met weidebeheer en voeding de kans op hoefbevangenheid.
Hoefbevangenheid (laminitis) is een pijnlijke en ernstige aandoening van de hoef, en het voorjaar is een risicoperiode. Vers, snelgroeiend gras zit dan vol suikers, en juist die suikers kunnen bij gevoelige paarden en pony''s een aanval uitlokken. Met slim weidebeheer en de juiste voeding houd je het risico klein.
Wat is hoefbevangenheid?
In de hoef verbindt de lederhuid (de lamellen) het hoefbeen met de hoefwand. Bij hoefbevangenheid ontsteekt en verzwakt die verbinding. Dat is bijzonder pijnlijk en kan er in ernstige gevallen toe leiden dat het hoefbeen kantelt of zakt. Laminitis is dus altijd een spoedgeval.
Waarom voorjaarsgras riskant is
Gras maakt overdag met zonlicht suikers aan (fotosynthese) en slaat die op. Daardoor zit er in de loop van de dag steeds meer suiker in het gras, met een piek in de namiddag. Bij gevoelige paarden lokt een hoge suiker- en zetmeelinname een sterke insulinereactie uit, en die insulinepiek is de eigenlijke boosdoener achter grasgerelateerde hoefbevangenheid.
Welke paarden lopen meer risico?
Niet elk paard is even gevoelig. Wees extra alert bij:
- Paarden en pony''s met overgewicht. Een te dik paard heeft veel meer kans op een verstoorde insulinehuishouding.
- Dieren met EMS (equine metabool syndroom) of de ziekte van Cushing (PPID).
- Paarden die eerder al hoefbevangen zijn geweest.
Zo beheer je de weidegang
- Beperk de weidegang in het voorjaar (en het najaar), wanneer het gras het hardst groeit.
- Laat gevoelige dieren liever vroeg in de ochtend grazen en haal ze rond het einde van de ochtend binnen; het suikergehalte loopt daarna verder op.
- Gebruik een graasmasker om de inname te beperken.
- De veiligste optie is een kale paddock met getest, suikerarm ruwvoer.
Voeding voor het gevoelige paard
Bouw het rantsoen op rond suikerarm ruwvoer (streef naar hooi met een NSC onder ongeveer 10 tot 12%; laten testen kan) en vul vitaminen en mineralen aan met een balancer in plaats van energierijk krachtvoer. Ruwvoer blijft de basis; lees ook waarom vezels de basis van elk rantsoen zijn. Werk aan een gezond gewicht bij paarden die te zwaar zijn.
Alarmsignalen: bel meteen de dierenarts
Herken je deze tekenen, wacht dan niet:
- Stijve, voorzichtige gang, vooral op harde bodem.
- Het paard leunt naar achteren om de voorbenen te ontlasten (de typische hoefbevangen houding).
- Warme hoeven en een sterk voelbare polsslag aan de kroonrand.
- Veel liggen en tegenzin om te bewegen.
Hoefbevangenheid is een noodgeval: hoe sneller de dierenarts erbij komt, hoe beter de kans op herstel.